هجمه رسانه‌های اصلاح‌طلب به ضرغامی/ بی طرفی صدا و سیما از برنامه هفت تا دیروز، امروز، فردا/ضرغامی: به روحانی گفتم از تجربه احمدی نژاد استفاده کن

گروه سیاسی «سراج24»- «اعتراف ضرغامی»؛ این عنوانی است که رسانه های اصلاح‌طلب در روزهای اخیر زیاد بدان پرداخته‌اند. اما ماجرای اعتراف عزت الله ضرغامی رئیس سابق سازمان صدا و سیما چیست؟ آنطور که رسانه‌ها نوشته‌اند در راهپیمایی سی و ششمین سالروز پیروی انقلاب اسلامی، خبرنگار سایت اصلاح‌طلب ایلنا از ضرغامی درخصوص عملکردش در صدا و سیما این سوال را می‌پرسد که «از اصلی‌ترین انتقادات به ریاست شما در سازمان صداوسیما نادیده گرفتن یک جناح سیاسی در برنامه‌های رسانه‌ ملی» بود. این سایت پاسخ ضرغامی را نیز اینچنین پوشش می‌دهد که او گفته «آن مسئله در چارچوب اهداف صداوسیما بود».

بلافاصله پس از انشتار این مصاحبه در سه شنبه هفته گذشته، رسانه های اصلاح طلب به هجمه علیه ضرغامی و مدیریت ی در سازمان صدا و سیما پرداختند و چنین القا کردند که اساسا حذف جریان اصلاح‌طلب از سوی صدا و سیما یک برنامه از پیش تعیین شده بوده است. در این میان روزنامه های اصلاح‌طلب نیز به بررسی اجمالی سیاستهای صدا وسیما پرداختند. روزنامه اعتماد نیز با یحیوی مجری برنامه های سرگرم کننده به گفتگو پرداخت تا از یک سویه نگری در سازمان صدا و سیما بگوید.

ضرغامی که در خردادماه 83 و در ماه‌های پایانی دولت اصلاحات سکان سازمان صدا و سیما را بدست گرفت و تا حد امکان با دولت اصلاحات درست در دورانی که جریان اصلاحات شعار عبور از خاتمی را مطرح می‌کرد، همراهی کرد، یک روز پس از انتشار این مصاحبه، ضرغامی آنچه را که ایلنا به نقل از او منتشر کرده بود، رد کرد و گفت که «بنای حذف هیچ جریانی در دوره من در صداوسیما نبوده است و هرگز حذف یک جریان سیاسی را تایید نمی‌کنم.»

او گفته که «معتقدم مشی و سیاست‌های سازمان همواره بر اساس مصالح ملی، منافع عمومی و رعایت سیاست‌های کلان نظام و دستگاه‌های مسئول در قوای سه گانه انجام گرفته و اقدام رسانه ملی همواره همین بوده است؛ لذا حذف هیچ جریانی مورد تایید من نیست».

ضرغامی از مثالهای فراوان در بی طرفی صدا و سیما از جریانات مختلف گفته و مشت نمونه خروار ان را در مقاطع انتخابات معرفی کرده است.

*انتخابات ریاست جمهوری

در این گزارش به بررسی اجمالی سیاست‌های این سازمان در مقاطع مختلف پرداخته شده است. شاید بهترین نمونه برای بررسی سیاستهای صدا و سیما، انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری باشد. در این انتخابات، صدا و سیما برای رعایت اصل بی طرفی و عدم تاثیرگذاری در انتخابات، به برنامه‌ریزی پرداخت و برای نامزدهای انتخابات وقت مشخص و برابری را تعیین کرد. در ۳ خرداد ۱۳۹۲، کمیسون تبلیغات انتخاباتی برای انتخابات ریاست جمهوری ایران روش برگزاری مناظره‌های نامزدهای ریاست جمهوری را اعلام کرد. به همراه آن، برنامه‌های نامزدها برای حضور در رسانهٔ ملی ایران را نیز اعلام نمود. طی این اعلامیه، تعداد ۳ برنامه مناظره با حضور تمامی نامزدها به مدت ۲۱۰ دقیقه برگزار می‌شد. همچنین هر نامزد ۱۱ ساعت (با احتساب تکرار) برنامهٔ انتخاباتی در رسانه ملی ایران (صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران) داشت. مناظره‌ها در روزهای ۱۰، ۱۵، ۱۷ام خرداد ماه برگزار شد. تمام مناظره‌ها در ساعت ۱۶ و از شبکه ۱ پخش شد. در این مناظرات حتی برای انتخاب فرد و طرح سوال نیز قرعه کشی می‌شد تا شائبه ای برای نامزدهای انتخابات و هوادارن آن پیش نیاید.

ضرغامی بعدها درباره انتخابات ریاست‌جمهوری سال 92 گفت که قبل از انتخابات جلسه ای با کاندیداهای احتمالی قبل از احراز صلاحیت ها توسط شورای نگهبان برگزار شد. بعضی ها یک مقدار موضع گرفتند که چرا ما قبل از انتخابات با آنهایی که نامزد احتمالی بودند نشستی داشتیم، نوارش هم موجود و محفوظ است. جلسه خوبی بود و در واقع حرف ما به این آقایان این بود که اگر شما آمدید در انتخابات، ما از الان با شما شرط کنیم که چارچوب قانونی این است و مسیر ما قانون است، ضمن این که ما به شما این امکانات را خواهیم داد تا نروید دنبال خیلی از کارهای دیگر و سرمایه گذاری و تبلیغات، لازم نیست شما حتی یک ریال خرج کنید.

همین اصل بی طرفی باعث شده است تا تنها مناظره‌های تلویزیونی رسانه ملی که از رادیو هم پخش می‌شد، 73.5 درصد مخاطب داشته باشد که از این تعداد 74.7 درصد آنها بعد از دیدن مناظره‌ها نامزد مورد نظرشان را انتخاب کرده‌اند. در یک نظرسنجی که از مراکز استان‌ها، شهرستان‌ها و روستاها صورت گرفت، 85.1 درصد مخاطبان عملکرد صدا و سیما در ارائه برنامه انتخاباتی را کاملا بی‌طرف دانسته اند.

*دیروز امروز فردا

دیروز، امروز، فردا، یکی از برنامه‌هایی است که در دوران ریاست ضرغامی و پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، به روی آنتن رفت. این برنامه در ماه‌های ابتدایی آغاز به کار خود، مناظره های معروفی را شکل داد و جنجال‌های بسیاری را ایجاد کرد. مناظره مصطفی کواکبیان و حسین شریعتمداری از نمونه‌های جالب این مناظرات بود. این برنامه از ابتدا تلاش داشت تا میهمانان خود را از دو جریان مطرح سیاسی کشور برگزیند. گردانندگان اصلی این برنامه آن را مجموعه ای برای «پاسخگویی به مخاطبان پیرامون مسائل و رویدادهای جاری کشور که به نوعی امروز است» می‌دانند اما می‌گویند  این برنامه «در عین حال نگاهی به گذشته نیز دارد و از آن استفاده می‌کند تا تصویر آینده را نشان دهد که همان دیروز و امروز و فرداست.»

با نگاهی به آرشیو این برنامه که در پایگاه الکترونیکی آن قابل دسترسی است، می‌توان صحت اظهارات ضرغامی را به نظاره نشست.

در ششم شهریورماه حجت الاسلام والمسلمین انصاری و محمدرضا باهنر از دو طیف اصلاح‌طلب و اصولگرا میهمان برنامه دیروز، امروز، فردا بودند تا درخصوص مسائل روز، سخن بگویند.
در 23 مردادماه نیز این برنامه میزبان نجفقلی حبیبی از فعالان اصلاح‌طلب و حجت الاسلام واعظی، درخصوص ضرورت‎های فرهنگی جامعه امروز بود.

برنامه دیروز، امروز، فردا در آستانه روز خبرنگار نیز برنامه‌ای با حضور رسانه منتقد و حامی دولت تشکیل داد. این برنامه برای این موضوع از محمد خدادی مدیر عامل خبرگزاری ایرنا و سید نظام موسوی مدیر عامل خبرگزاری فارس دعوت به عمل آورد و در حین برنامه نیز گفتگوی تلفنی با مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردمسالاری ترتیب داد تا متهم به یک سویه نگری نشود.
مناظره مرتضی نبوی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و محمدرضا خباز، عماد افروغ و علی مطهری، حجت الاسلام پناهیان و حسام الدین آَشنا، علیرضا زاکانی و محمدجواد حق شناس، امیر محبیان و مصطفی کواکبیان، احمد توکلی و علیرضا محجوب و.... نمونه‌ای از مشت نمونه خرواری است که حکایت از عدم حذف یک جریان سیاسی در کشور دارد. این برنامه تلویزیونی حتی پس از انتخاب مهدی چمران به ریاست شورای شهر تهران، برنامه ای را در این خصوص برگزار کرد و در ابتدای برنامه نیز به این مساله اشاره کرد که تلاش شد تا در مقابل چمران عضو اصلاح‌طلبی از شورای شهر تهران حضور داشته باشد ولیکن هیچ کدام از اعضای اصلاح‌طلب برای این مساله اعلام آمادگی نکردند. ولیکن با این وجود این برنامه از فرصت گفتگوی تلفنی برای دریافت نظرات عضو اصلاح‌طلب شورای شهر تهران استفاده کرد تا برنامه یکسویه به پایان نرسد.

*برنامه هفت

برنامه تلویزیونی زنده هفت، محصول شبکه ۳ سیمای جمهوری اسلامی ایران است که به بررسی مسائل سینمای ایران می‌پردازد. این برنامه جمعه شب‌ها از شبکه سه پخش می‌شود. برنامه هفت به نظرسنجی‌های مختلف سینمایی می‌پردازد و از هنرمندان و مسئولان فرهنگی ایران در حوزه سینما و تلویزیون، برای گفتگو دعوت می‌نماید. این برنامه نمونه فرهنگی برنامه ورزشی 90 است که در آن از هنرمندان و بازیگران و دست اندرکاران سینما  تلویزیون دعوت به عمل می‌اید و به بررسی و نقد آثار و بازی آنان می پردازد. این برنامه نیز در طول چند سال فعالیت خود توانسته با پرهیز از حذف یک جریان خاص، نظر مخاطبان را به خود جلب کند.

مناظره جنجالی همایون اسعدیان و حسین فرح‌بخش درباره اتفاقات رخ‌ داده پیرامون خانه سینما که با حکم قضایی پلمپ شده بود، یکی از سنت شکنی های این برنامه فرهنگی بود. هفت اگر در برنامه‌ای از امین حیایی و نادر طالب زاده برای گفتگو درباره قلاده های طلا دعوت می‌کرد، در برنامه‌ای دیگر از امیر جعفری دعوت می‌کرد تا بگوید که «تعارف که نداریم سینما مرده است. معضل این است که باید ریشه‌ای مشکلات را حل کنند. یکی نیست بگوید مدیران بر اساس چه متری انتخاب می‌شوند. ما بگوییم، می‌گویند به شما چه ارتباطی دارد، وزیر انتخاب می‌کند.»

گبرلو در مدت فعالیتش در برنامه هفت، از هنرمندانی همچون آتیلا پسیانی، لعیا زنگنه،لیلا اوتادی، مهناز افشار، حامد بهداد، مسعود کیمیایی، بدون توجه به نگاه سیاسی و جهت گیری‌های اجتماعی آنان دعوت کرده است. این برنامه حتی از تهمینه میلانی نیز دعوت به عمل آورده است. دعوتی که البته بعدها انتقادات زیادی را نثار صدا و سیما و برنامه هفت کرد ولیکن این برنامه باز هم به فعالیت خود ادامه داد. در این برنامه میلانی با اشاره به دوستی های پنهانی پسران و دختران گفته بود که « در خارج دوستی با جنس مخالف رواج دارد لیکن با این ذهنیت که اگر از لحاظ شیمی و ذهنی به هم بخوریم ممکن است روزی با هم ازدواج کنیم . ولی در ایران این قضیه اشتباه درک شده و هر دختر و پسر به قصد تفریح از این یکی با آن یکی دوست می شوند و این مسائل خارج از اخلاقیات است و سرپوش گذاشتن و صدای آن را در نیاوردن این مسائل، باعث بحران های بیشتری در این زمینه می گردد.» او این را نیز گفت که « اصولا با کلمه آبرو مشکل دارد . بعضی ها بی جهت در ذهنشان دشمن خیالی می سازند و می گویند آن ها با هر ضعف ما و هر مشکلی که در کشورمان داریم منتظر فرصتی هستند که ضربه ای به ما بزنند، در صورتی که شاید اصلا کشوری ما را نشناسد و چه معنی دارد که مثلا ما فکر کنیم که حالا اگر در کشور آلمان طلاق زیاد است یا در کشور آمریکا اعتیاد بیداد می کند یا در کشور ایکس و ایگرگ مشکل است ما خوشحال شویم و بگوییم حالا وقت آن است که ضربه ای بزنیم ! مثلا آمریکایی ها به ما می گویند با همسرت درست حرف نزن یا دندان هایت را مسواک نکن؟ این ها همه به شخص آدم ربط پیدا می کند و او است که می‌تواند زندگیش را خراب کند یا بسازد.»

براساس این گزارش، عملکرد صدا وسیما در برهه‌های مختلف بدور از هرگونه سیاسی کاری و یا سیاست زدگی بوده است اما بودند، هستند و خواهند بود مسئولین و روسای جمهوری که گمان می کنند صدا و سیما در برابر آنان ایستاده است. ضرغامی در این باره گفته که «در دولت نهم آقای احمدی نژاد این ذهنیت را داشت که صداوسیما همراه نیست در جلسه ای که با ایشان داشتیم یادم هست که می گفت صداوسیما یار دوازدهم مخالفان ما شده ولی تقریبا آقای احمدی نژاد در دوره دوم بیشتر این را احساس کرد که صداوسیما حامی اوست شاید یک دلیلش هم خود فتنه بود. وقتی خیلی حملات ناخودآگاه می رفت به سمت رئیس جمهور منتخب (دولت دهم)، وقتی ایشان دید موضع صداوسیما یک موضع ملی است و موضع فردی نیست و این تداوم داشت و آقای احمدی نژاد تا روز آخر اعتماد کامل به صداوسیما داشت. علیرغم این که من خودم می دیدم، بعضی از برنامه های بسیار تند علیه ایشان پخش می شد و نقد می کرد اما ایشان نگاهش عوض نمی شد و روابط خوبی با ما داشت، ضمناً مشاوره هایی هم که من به ایشان می دادم موثر بود...
من به آقای روحانی هم این را گفتم و در اولین صحبتی که با ایشان داشتم گفتم که آقای روحانی ما یک تجربه ای داشتیم، آقای احمدی نژاد یک مقدار دیرتر متوجه شد که صداوسیما واقعا نمی تواند با رئیس جمهور نباشد، صداوسیما با رئیس جمهور است ما با شماییم، شما بیایید از این تجربه استفاده کنید، فاصله ای که آقای احمدی نژاد طی کرد که به این نتیجه رسید شما این فاصله را بردارید، یعنی این فاصله را کوتاه کنید. شما از این تجربه استفاده کنید. بازهم تاکید می کنم علی رغم انتقادات جدی سازمان به برخی عملکردهای دولت، روابط دوستانه و حسنه ما با ایشان به هم نخورد و این اعتماد دو طرفه حفظ شد...»

صدا و سیما در عمر خود تلاش داشته است تا با رعایت اصل بی طرفی، به انقلاب و اهداف آن بیندیشد و مناسبات  خود را براساس آن تنظیم کند اما اینکه در برهه‌ای بسیاری از افراد منصوب به جریانی خاص، از راه قانون خارج می‌شوند و زمینه ساز فتنه ای به وسعت فتنه سال 88 می‌شوند، حدود اختیارات صدا و سیما در برابر آنان را نهادهای قانونی تعیین می‌کنند. به عنوان نمونه طی چند روز گذشته محسنی اژه ای سخنگوی قوه قضائیه در نشست خبری خود به صراحت از ممنوعیت انتشار تصاویر و اظهارات رئیس دولت اصلاحات در رسانه ها خبر داد. در این موضوع صدا و سیما قطعا ملاک را قانون قرار می‌دهد و نه جریان های سیاسی.